Home / Tơ Tằm / Bàn Về Chữ Như

Bàn Về Chữ Như

BÀN VỀ CHỮ NHƯ

Trải qua hàng thế kỷ, kể từ khi con người có mặt trên quả địa cầu này, bao nhiêu hệ tư tưởng triết học đã ra đời. Mỗi hệ tư tưởng đều có những triết lý nhân sinh quan khác biệt nhau, nhưng tựu trung lại cũng đều hướng tới cái Chân – Thiện – Mỹ. Và bất kỳ hệ tư tưởng nào cũng đều nhắm cái đích cuối cùng là đỉnh cao của Chân -Thiện – Mỹ – đó là một cảnh giới mà trong đó tất cả vạn hữu đều xảy ra như ý muốn của con người. Nói cách khác đây là trạng thái ” Như ”: như ý, như như, như nhiên, như lai, như khứ, như vầy như vậy.…
Thử điểm qua quan niệm của vài hệ tư tưởng xem chữ Như được hiểu như thế nào.
Có thuyết cho rằng Như là một cảnh giới mà ở đó bản thể an nhiên tự tại, không còn bị chi phối bởi các quy luật Tạo hoá nữa, có thể xuất thế nhập thế dễ dàng như ý muốn. Và khi đã đạt đến đó thì bản thể trở nên bất sinh bất diệt.
Liệu có chăng một cảnh giới như vậy hay là chỉ một câu nói “Đạo cảm thông khó nghĩ bàn” là có thể thoả mãn được trí tri ý của con người?
Còn theo quan điểm Dịch lý Việt Nam, chữ ” Như ” đó được hiểu như thế nào?
Theo thiên lý tuần hoàn đệ nhiên sinh khắc thì vạn hữu luôn biến hoá và nguyên nhân của sự biến hoá đó là do có sự đồng dị của vạn hữu. Tất cả các quá trình biến hoá đều phải trải qua các giai đoạn cấu tạo – hoá thành: NGUYÊN – HANH – LỢI – TRINH
– NGUYÊN: vạn hữu phải có khởi đầu.
– HANH: vạn hữu có phát triển – lớn lên.
– LỢI: vạn hữu phát triển cùng cực – toại chí.
– TRINH : vạn hữu phải hoá thành.
Vạn hữu muốn chuyển hoá từ NGUYÊN sang HANH thì trước hết nó phải phát triển cùng cực để hoá thành NGUYÊN cái đã. Mà để hoá thành NGUYÊN ắt nó phải trải qua các giai đoạn phát triển là Nguyên – Hanh – Lợi – Trinh nhiệm nhặt hơn nữa. Chính ngay trong quá trình chuyển hoá nhiệm nhặt hơn này nó lại trải qua vô số các giai đoạn cấu tạo – hoá thành vi vi mô hơn nữa. Nói cách khác bất kỳ một sự hoá thành nào cũng là kết quả của vô số các chuỗi giai đoạn cấu tạo – hoá thành đan xen chồng chất lẫn nhau.
Có thể dùng ví dụ sau để minh hoạ cho quá trình này :
Một vật được gọi là quả cầu đồng thì tất yếu vật đó phải được hoá thành quả cầu đồng cái đã vì nếu chưa có đủ đặc tính của một quả cầu bằng đồng thì không ai gọi nó là quả cầu đồng cả. Muốn có được quả cầu đồng thì bản thân kim loại dùng để đúc ra quả cầu đó phải được hoá thành kim loại đồng. Để có được kim loại đồng thì ắt kim loại đó phải được cấu tạo từ các phân tử đã hoá thành phân tử đồng. Để có được phân tử đồng ắt các phân tử đó phải được cấu tạo từ các nguyên tử đã hoá thành nguyên tử đồng. Và để có được nguyên tử đồng ắt các nguyên tử đó phải được cấu tạo từ các vật chất vi mô hơn đã hoá thành tính chất của kim loại đồng. Suy cho cùng quả cầu đồng là kết quả của một chuỗi cấu tạo – hoá thành từ vi mô (nguyên tử) cho đến vĩ mô (thành quả cầu đồng) và ngay từ giai đoạn vi mô (nguyên tử) đã có ngậm lý hoá thành muôn thứ … trong đó có lý thành quả cầu đồng từ lâu rồi theo đường đi dĩ nhiên, như nhiên, siêu nhiên đến độ bình thường tự nhiên nên con người không mấy quan tâm, vì có gì lạ đâu. Nhưng nếu có ai nói ra được cái nguồn cội sâu thẳm của Lý Thành thì thật không bình thường chút nào và người ta thèm khát được sống hoà nhập trọn vẹn với Lý Thành Nhất Như, Chân Như của Tạo Hoá, gọi là trạng thái ngộ đạo, đạt đạo, thành đạo.
Vậy cái Đạo Lý Như Nhiên đó ở đâu để cầu tìm?
– Có thể nói rằng ở bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình Cấu tạo – Hoá thành (Nguyên – Hanh – Lợi – Trinh) thì vạn hữu cũng luôn ở trạng thái Như – hoá thành chứ không cần phải chờ đợi đến một không gian, thời gian nào đó và cũng không cần phải trải qua một quá trình nào đó thì mới có thể đạt đến trạng thái Như (chỉnh thể).(Đương nhiên trạng thái Như ở các giai đoạn cấu tạo – hoá thành sẽ đồng dị với nhau ví như nguyên tử đồng đã có ngậm lý hoá thành quả cầu đồng vậy).
Khi vạn hữu đã phát triển thông qua các giai đoạn Nguyên – Hanh – Lợi – Trinh đến mức cùng cực rồi thì nó lại manh nha biến hoá tiếp. Quá trình biến hoá chỉ chấm dứt khi nào không còn đồng dị, không còn tiền đề cho sự biến hoá nữa mà thôi.
Trong thực tế, bản thân tự nhiên sống động quanh ta là một ví dụ tuyệt vời nhất minh hoạ cho trạng thái Như, cứ như nhiên, như lai, như thế … mặc tình cho nhân loại có hay biết chăng đi nữa … Và cũng chính sự ngộ nhận về chữ Như là nỗi khổ tâm cho bao thế hệ nhân loại đã lao tâm lao lực cất công tìm kiếm.
Để có thể thoát khỏi vòng hệ lụy này cần phải dùng Tiên Hậu Thiên Trí Tri Ý Thức để chân tri thế nào là Như, phải biết thuận thiên hành đạo, biết dung hoà cái tư riêng, tiết giảm Danh – Lợi- Tình đến độ có thể hoà mình vào cái Như của tự nhiên (nên nhớ rằng chỉ có thể tiết giảm chứ không thể diệt được vì đây là bản chất của tự nhiên). Lúc đó vũ trụ quan, nhân sinh quan của bản ngã và của tự nhiên sẽ hoà làm một. Việc xuất thế nhập thế sẽ trở nên vô cùng linh hoạt, sống động và như ý … sống trong đời thường mà không bị nóng lạnh bởi nhân tình thế thái, cứ tự nhiên, tự tại … hệt như bản tánh tự nhiên của tạo hoá vậy.
“Như” có thể đồng dị với nhau tuỳ theo từng quan điểm, nhưng khi truy nguyên truy lý đến cùng thì dù cho nó có đồng dị với nhau như thế nào đi nữa, về bản chất nó chỉ là một – là giai đoạn TRINH của vạn vật – để rồi nó lại là NGUYÊN cho một giai đoạn diễn tiến tiếp theo, vốn dĩ biến hoá trong nguyên lý Khởi – Dứt của Tạo hoá.
Tóm lại trong bất kỳ giai đoạn tiến – thoái hoá nào, không có một cái Như nào có thể gọi là rốt ráo cả vì ngay khi hoá thành cái Như – Dứt điểm của một quá trình diễn tiến – đồng thời nó đã manh nha Khởi cho một giai đoạn diễn tiến tiếp theo. Bản chất của Như không phải là sự chấm dứt mà nó chỉ là một giai đoạn tạm thời ví như là Hiện tại – là cái bản lề của Quá khứ và Tương lai.
Nhân dịp Diễn đàn Dịch Lý Việt Nam xuất bản lần thứ 8, tính theo Bát quái thì lần xuất bản này trùng khớp với giai đoạn Như (Hư – Ngưng – Trụ – Tiềm – Khởi – Vũ – Hiển – Như). Chúng tôi mạo muội dùng chút kiến thức sơ mọn luận bàn đôi điều về chữ Như, kính mong được các vị Cao nhân chỉ giáo hầu được mở mang nhãn giới.

Sài gòn Giờ Hợi ngày 28 tháng 11 năm At Dậu
Tâm Thanh cẩn bút.
(Cấu – Thuần Kiền)

Tác Giả Tâm Thanh Dịch Học Sĩ

Cùng Chuyên Mục

dung-cho

Trí Tri Ý Thức

TRÍ TRI Ý THỨC ĐỐI VỚI SỰ TỒN VONG CỦA MỘT DÂN TỘC (Trích Diễn …