Home / Dịch Lý / Dịch Lý Là Gì?

Dịch Lý Là Gì?

Định Nghĩa Dịch Lý

Câu hỏi này đã được và bị Nhân Loại trả lời rất nhiều rồi, và dĩ nhiên những câu trả lời đó chưa thể thành Khoa Học Dịch Lý Đại Chúng. Những định ý nghĩa đã có về Dịch Lý chỉ lồng vào trong hoặc khoác bên ngoài khoa học Dịch Lý chứ chưa đi sâu vào cốt lõi, vào trọng tâm của Khoa Học Dịch Lý. Họ định ý nghĩa dịch lý qua từng ngành học thuật. Theo sở trường sở đoản của riêng Mình.

Dịch Lý là gì?

Dịch lý là lý lẽ biến hóa tui vô hình nhưng có ở khắp nơi. Người xưa nói: ” Thần vô phương nhi Dịch vô thể” (Thần không có phương sở. Dịch không có hình bóng).

Thần không ở phương nào cả mà Thần ở khắp mọi nơi. Thần không làm gì cả mà Thần làm tất cả mọi việc. Cũng như Dịch không là gì cả mà Dịch là cái gì đó nên Dịch là tất cả.

Tiền nhân đã Định nghĩa.” Dịch, Biến Dịch dã, Biến Dịch, Bất Dịch Dã“. Dịch Nghĩa là biến dịch, Cái lẽ biến dịch thì bất dịch)= tất cả đều đổi thay, Trừ Lý Đổi Thay thì không bao giờ thay đổi.

Tiền nhân còn bảo hãy tìm Lý của Dịch trong mối quan hệ tương tác của âm dương:

“Nhất Âm, nhất Dương chi vị đạo

Càn Khôn kỳ Dịch chi môn đa”

Tiền nhân đã mô tả âm dương như sau:

thai-cuc-do

Dịch âm nguyên văn: Âm Dương giã, số chi khả thập, thôi chỉ khả bách. Số cho khả Thiên, thôi chi khả Vạn-Vạn chỉ Đại. Bất khả thăng số. Nhiên kỳ yếu nhất dã.

Dịch Nghĩa Nguyên Văn: Âm Dương ấy, đếm đó có thể 10, suy rộng có thể trăm, đếm đó có thể ngàn, suy rộng đó có thể muôn muôn rất to lớn, Không thể đếm kể hết. Song tóm lại thì có một vậy.

Thiết nghĩ, người xưa lý hội Dịch Lý rất sâu sắc nhưng diễn tả Dịch bằng cổ văn rất cô đọng nên tưởng chừng khó hiểu lắm. Chứ nếu được lý giải bằng bạch văn và dẫn chứng bằng nhiều ví dụ cụ thể để Minh họa thì Dịch Lý cũng dễ hiểu thôi.

Khoa Triết Dịch Việt Nam đã có định nghĩa Dịch Lý bằng Quốc Ngữ như sau:

Dịch là biến động biến đổi, biến hóa, hóa thành. Nói cho dễ hiểu là sống động, động tĩnh, vận động, thay đổi, đổi mới luân chuyển, chuyển dịch, hóa ra, trở nên, tạo thành, thành tựu, cấu tạo hóa thành, tạo hóa, tạo vật

Lý là lý lẽ, lý do, nguyên nhân như thường nói: Vô lý, Hữu lý, phi lý, đạo lý, công lý… Lý ở đây là lý lẽ công nhiên, tự nhiên như vậy, đúng như vậy, phải như vậy, có bày đặt hay không bày đặt, thiệt láo gì cũng là như thế. Nên Lý là đường đi dĩ nhiên của muôn loài vạn vật. Người xưa gọi là Đạo

Đạo Lý có tính quy luật khách quan, phổ biến và tất yếu của một định luật tự nhiên, có thật, đúng thật ở mọi nơi, mọi lúc là điều kiện ắt có và đủ để gọi là Chân Lý. Chân Lý không chỉ là sự thật đơn thuần mà còn là cơ sở biện chứng pháp của Vũ Trụ Quan và nhân sinh quan

dao-ly

 

Lý Giới tuy vô hình nhưng được người đời sính dùng chung với nhiều thứ để chứng tỏ thứ đó có Lý, hợp lý như là thiên lý, địa lý, tâm lý, vật lý, sinh lý, bệnh lý, y lý, võ lý, tình lý, sự lý, luận lý…

Như vậy đủ để biết Lý là cái gì hết sức quan trọng và tối cần thiết để muôn loài vạn vật có chỗ tựa mà tồn tại tiến bộ. Thử hỏi nếu không có Lý thì mọi thứ sẽ ra sao? chắc chắn là không có, không thành tựu được thứ gì cả.

Vậy lý đó ắt phải là LÝ THÀNH thì muôn loài mới thành tựu được. Ngay cả Dịch cũng phải có Lý Dịch thì mới Dịch được, nên phải nói chung đầy đủ là Lý Dịch hoặc Dịch Lý

Vậy Dịch Lý đúng là lý lẽ biến hóa-Hóa thành tất cả, vì Dịch Lý là Lý Thành. Có biến hóa mới hóa thành được, không có biến hóa thì không có Sinh Thành bất kể thứ gì: Thành vô, thành hữu, thành động, thành tĩnh, thành đồng, thành dị, thành sống, thành chết, thành thành công, thành thất bại…

Bạn hãy quan sát chiêm nghiệm lại xem trên dưới trong ngoài trước sau Bạn, có gì chẳng thay đổi, chẳng hóa ra trở nên, chẳng đồng Dị chăng ?? chắc chắn Bạn sẽ thấy có đúng thật những điều như vậy và Bạn sẽ tự xác nhận với Bạn đúng là DỊCH LÝ có ở khắp nơi vì chính bạn không thể phủ nhận được sự thật này

 

Tác Giả Tâm Thanh Dịch Học Sĩ

Cùng Chuyên Mục

Bài 8: Phương Pháp Và Điều Kiện Để Biện Minh Chứng Nghiệm Chân Lý

3. Phải hiểu thật rõ, thật đúng cái lý lẽ của Lý ý tượng Dịch. …