Bài 13: Tối Cần Về Phép Nói Dịch-Dịch Lý Học Đại Cương

TỐI CẦN VỀ PHÉP NÓI DỊCH

Muốn nói Dịch, trước phải thuộc Quái Nghĩa, do Quái Nghĩa của Dịch Tượng ấy mà suy lý kế đó mới xem xét hào động là hào thứ mấy, rồi coi hào Dương động hóa ra Âm hay hào Âm động biến thành Dương.

Thứ phải xét vị trí của hào là Âm cư Dương hay Dương cư Âm hoặc Âm cư Âm hay Dương cư Dương (hào đang động), rồi xét Hưu, Tù, Vượng, Tướng đều là phụ.
1- Quái Nghĩa là nhịp cầu của Hậu Thiên để hội lý với Tiên Thiên.
2- Tiên Thiên là lý ẩn trong Quái Nghĩa Hậu Thiên.
3- Động hào thứ mấy là cớ sự chính xảy ra đương thời, nhỏ to, xa gần, thứ bậc.
4- Dương động hóa ra Âm là việc ngày càng giảm sức theo Quái Nghĩa.
5- Âm động biến thành Dương là việc ngày càng tăng sức theo Quái Nghĩa.
6- Dương cư Âm hoặc Âm cư Dương mà động là vấn đề có lỗi, không lỗi, có hối, không
hối.
7- Hưu, Tù, Vượng, Tướng là để biết lực lượng đã qua, hiện tại, chưa đến, mạnh yếu, ít
nhiều.

Người muốn nói Dịch mà quên các điều tối cần này thì suốt đời chẳng nói được Dịch.

Nói về quẻ có vượng khí
Chấn, Tốn                  thuộc Mộc                   vượng mùa Xuân
Ly                                thuộc Hỏa                   vượng mùa Hạ
Kiền, Đoài                  thuộc Kim                               mùa Thu
Khảm                          thuộc Thủy                             mùa Đông
Khôn, Cấn                  thuộc Thổ                    Tháng Thìn, Tuất, Sửu, Mùi

QUÁI LÝ
Muốn đến được Quái Lý đều nhờ ở Quái Nghĩa. Quái Nghĩa biết thích nghi qua trên mọi hoàn cảnh, mọi vật, mọi việc thời Quái Nghĩa chỉ còn là Lý. Không có bóng dáng nhất định, không tên tuổi mà mọi tên vậy.

Muốn nói được Quái Lý liên quan tam Quái, trước phải tập nói Chính Quái, khi nói được Chính Quái tinh vi rồi hãy tập nói Chính và Biến Quái.

Sau khi đã nhuần nhã về Chính và Biến Quái rồi thì tam Quái liên quan chẳng khó gì.

Trích Dịch Lý Học Đại Cương (Tài Liệu Việt Nam Dịch Lý Hội)